Arithmetic Progressions in Hindi

Arithmetic Progressions in Hindi

Arithmetic Progressions in hindi

महत्वपूर्ण बिंदु –

AP – 2, 4, 6, 8, 10, 12 _ _ _ _ 100

AP – a1, a2, a3, a4 _ _ _ _ _ an

a1  =  a  = पहला पद

an  =  अंतिम पद

n   =  पदों की संख्या

सार्वअंतर (d)

d =  a2 – a1  =  a3 – a2

n वा पद ज्ञात करना –

an = a + (n – 1) d

व्यापक रूप –

AP – a, a + d, a + 2d, a + 3d, a + 4d _ _ _ _

Que. 1. दी हुई A.P. के प्रथम चार पद लिखिए, जबकि प्रथम पद a और सर्वान्तर d निम्नलिखित है:

1.  a = 10  ,   d = 10

n = 2

an = a + (n – 1) d

a2 = 10 + (2 – 1) 10

a2  =  10 + 1 X 10

a2   =  10 + 10

a2   =  20

n = 3

an = a + (n – 1) d

a3  =  10 + (3 – 1) 10 = 10 + 20

a3  =  30

n = 4

an = a + (n – 1) d

a4  =  10 + (4 – 1) 10 = 10 + 30

a4  =   40

AP = 10, 20, 30, 40 _ _ _ _

2. a = -2     ,      d = 0

n = 2

an = a + (n – 1) d

a2  = -2 + (2 – 1) 0 = -2 + 0

a2  = -2

n = 3

an = a + (n – 1) d

a3   =  -2 + (3 – 1) 0 = -2 + 0

a3  =     -2

a4 =  -2

AP = -2, -2, -2, -2, _ _ _ _ _ -2

3. a = 4  ,  d = -3 

n = 2

an = a + (n – 1) d

a= 4 + (2 – 1) – 3

     = 4 + 1 X -3

     = 4 + (-3)

     = 1

n = 3

an = a + (n – 1) d

a3  = 4 + (3 – 1) – 3

    = 4 + 2 X -3

    = 4 + (-6)

    = -2

n = 4

an = a + (n – 1) d

a4  = 4 + (4 – 1) – 3

    = 4 + 3 X -3

    = 4 + (-9)

    = -5

AP = 4, 1, -2, -5 _ _ _ _ _

Arithmetic Progressions1
Arithmetic Progressions2

5. a = 1.25   ,   d = 0.25

n = 2

an = a + (n – 1) d

a= -1.25 +(2 – 1) X 0.25

a= -1.25 + 0.25

a= -1.50

n = 3

an = a + (n – 1) d

a3  = -1.25 + (3 – 1) X -0.25

a3  = -1.25 + 0.50

a3   = -1.75

n = 4

an = a + (n – 1) d

a4  = -1.25 + (4 – 1) X -0.25

     = -1.25 + 0.75

    = -2.00

a4   = -2

AP = -1.25, -1.50, -1.75, -2 _ _ _ _

Que. 2. निम्नलिखित में से प्रत्येक A.P. के लिए प्रथम पद और सर्वान्तर लिखिए:

1. 3, 1, -1, -3, _ _ _ _

प्रथम पद (a) = 3

सार्वअंतर (d) = a2 – a1

                   = 1 – 3

                   = -2

2. -5, -1, 3, 7, _ _ _ _ _

प्रथम पद (a) = -5

सार्वअंतर (d) = a2 – a1

                   = -1 – 1 (-5)

                   = -1 + 5

                   = 4

Arithmetic Progressions3

4. 0.6, 1.7, 2.8, 3.9

(a) = 0.6

(d) = a2 – a1

       = 1.7 – 0.6        = 1.1

Leave a Reply